قال الاستاذ:
(فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وکُنْ مِنَ السّاجدینَ واعْبُدْ رَبَّکَ حَتّی یَأْتِیَکَ الیَقینُ).
معنای آیه این نیست که وصول به یقین غایت عبادت است، به طوری که اگر کسی به یقین رسید، میتواند عبادات را رها کند. هرگز! بلکه
مراد آن است که یکی از منافع عبادت یقین است و به چنگ آوردن یقین، جز از
طریق عبادت و بندگی میسور نیست؛ یعنی عبادت کن تا به یقین برسی. مثلاً اگر
گفته شود: پله های نردبان را طی کن تا دستت به آن شاخسار بلند برسد، به
این معنا نیست که به محض دسترسی نردبان را رها کن، زیرا رها کردن نردبان
مایه سقوط و هلاکت قطعی است.
بنابراین
مفاد آیه کریمه این است که یقین بر پله های نردبانِ عبادت استوار است و
دست برداشتن از این ابزار صعود، انسان را به دره سقوط میکشاند.
(وَمَن یُشْرِکْ بِاللّه فَکَأنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَحْطَفُهُ الطَّیْرُ أَوْ تَهْوی بِهِ الرّیحُ فیمَکانٍ
سَحیقٍ)؛ کسی که به خدا شرک بورزد، گویی از آسمان سقوط کرده و پرندگان در
وسط هوا او را میربایند و یا تندباد او را به مکان دوری پرتاب میکند.
متعلّق یقین چیست ؟ و این آیه برای دستیابی به کدام یقین ما را به عبادت فرا میخواند.
مسلّماً
این یقین جزم به وجود مبدأ نیست، زیرا چنین یقینی منشأ عبادت است، نه
محصول برجسته عبادت. حال آن که این یقین از مقامات اولیای الهی است، بلکه
این یقین، یقین به وجود خدای سبحان با همه اوصاف مطلقه اوست. یقین به
ربوبیت مطلقه خدای سبحان، جایی برای تصوّر تدبیر و ربوبیت دیگری باقی نمی
گذارد، چنانکه یقین به مالکیت مطلقه آن حضرت مالکیت غیر او را برطرف
میکند. اگر کسی به این مرحله از یقین رسید که علاوه بر یقین به وجود خدا،
یقین به ربوبیّت و مالکیت مطلقه خدا نسبت به عالم داشت، آنگاه نه تنها این
ملکهای اعتباری را از خود سلب میکند و آنها را ملک خدا میداند، بلکه
خود و همه شئون خود را نیز از آنِ خدا میبیند.
اگر
برای کسی روشن شد که قوای ادراکی و تحریکی انسان، مِلک و مُلک خداست، چنین
انسانی هر کار خیری را هم که با این قوا انجام دهد، مِلک و مُلک خدا
میداند. از اینرو خدا را شکر میکند که با دست و چشم و دیگر اعضای او کار
خیر انجام پذیرفت.
زیرا اولاً سراسر جهان
کارگزاران حق هستند؛ (وَلِلّه جُنُودُ السّماواتِ وَالأرْضِ) و ثانیاً با
توجّه به ضرورت وجود آن عمل خیر در نظام هستی،ممکن بود خدای سبحان آن را با چشم و گوش و اعضای شخص دیگری انجام دهد. از این رو اگر انسان توفیق انجام خیرات را هم پیدا کند، باید خود را وامدار مالک مطلق و ربّ مطلق و قادر مطلق بیابد و او را از صمیم دل شکر گزار باشد.
یکشنبه 15 دی 1392 ساعت 19:41